Yönetim Taahhüdü
Gıda güvenliği sisteminin üst yönetim tarafından sahiplenilmesi ve gerekli kaynakların sağlanması.
- Politika
- Hedefler
- Kaynaklar
- Gözden geçirme
Gıda güvenliği yönetim sisteminizi HACCP yaklaşımından tedarikçi kontrolüne, alerjen yönetiminden izlenebilirliğe, food fraud ve food defence çalışmalarından iç tetkik ve belgelendirme hazırlığına kadar bütüncül olarak ele alıyoruz.
BRCGS Global Standard Food Safety, gıda ve gıda bileşeni üretim, işleme ve paketleme operasyonlarında ürün güvenliği, yasallık, bütünlük ve kaliteyi yönetmeye yönelik kapsamlı bir çerçeve sunar.
Sistemin temelinde güçlü yönetim taahhüdü, etkin bir HACCP planı, ön gereksinim programları, proses kontrolleri, personel uygulamaları ve sürekli iyileştirme yaklaşımı bulunur.
BRCGS hazırlığı yalnızca prosedür hazırlamak anlamına gelmez. Denetimde dokümanların yanı sıra üretim alanındaki gerçek uygulamalar, kayıtlar, çalışanların bilgi seviyesi ve sistemin günlük operasyon içerisinde nasıl işlediği değerlendirilir.
Bu nedenle danışmanlık çalışmasını masa başında doküman oluşturmaktan ziyade saha uygulamalarını da kapsayan bütüncül bir sistem geliştirme çalışması olarak ele alıyoruz.
BRCGS standartları, yorumlama dokümanları, position statement'lar ve denetim protokolleri zaman içerisinde güncellenebilir. Proje başlangıcında kuruluşun kapsamına uygulanacak güncel standardın baskısı, zorunlu açıklamalar, position statement'lar ve geçiş gereklilikleri kontrol edilerek proje planı buna göre oluşturulur.
Güvenli ürün üretimi; yönetim, insanlar, prosesler, tedarikçiler, tesis koşulları ve sürekli doğrulama mekanizmalarının birlikte çalışmasını gerektirir.
Gıda güvenliği sisteminin üst yönetim tarafından sahiplenilmesi ve gerekli kaynakların sağlanması.
Ürün ve proseslerde oluşabilecek gıda güvenliği tehlikelerinin sistematik değerlendirilmesi.
Ürün spesifikasyonları, prosedürler, kayıtlar ve kalite kontrollerinin yönetilmesi.
Üretim ortamının ürün güvenliğini destekleyecek fiziksel koşullarda yönetilmesi.
Ürün güvenliği, alerjenler, etiketler ve spesifikasyonların kontrollü yönetilmesi.
Üretim şartlarının belirlenen parametre ve spesifikasyonlara uygun yürütülmesi.
Çalışanların hijyen, eğitim ve görev yetkinliği açısından sisteme uygun hareket etmesi.
Tetkik, şikayet, uygunsuzluk ve performans sonuçlarının sistem geliştirmede kullanılması.
Mevcut durum analizinden saha uygulamalarına, gıda güvenliği planından izlenebilirlik testlerine kadar sistemi bütün olarak ele alıyoruz.
Mevcut uygulamalar ile standardın gereklilikleri arasındaki farkların belirlenmesi.
Ürün ve proseslerin gıda güvenliği tehlikeleri açısından sistematik değerlendirilmesi.
HACCP sistemini destekleyen temel hijyen ve üretim uygulamalarının oluşturulması.
Hammadde ve hizmet tedarikçilerinin risk bazlı onay ve izleme sisteminin geliştirilmesi.
Alerjenlerin kabulden sevkiyata kadar kontrollü biçimde yönetilmesi.
Hammaddelerin ekonomik amaçlı tağşiş ve hile risklerine karşı değerlendirilmesi.
Kasıtlı zarar verme ve sabotaj risklerine karşı tesisin korunması.
Hammaddeden bitmiş ürüne ve bitmiş üründen hammaddeye bağlantının kurulması.
Risk değerlendirmesine göre üretim ortamındaki mikrobiyolojik risklerin izlenmesine yönelik program geliştirilmesi.
Cam, sert plastik, metal ve diğer fiziksel kontaminasyon risklerinin kontrolü.
Üretim alanlarının uygun yöntem, kimyasal ve sıklıkla temizlenmesi.
Ürün güvenliği ve kalite kriterlerini doğrulamak amacıyla test programlarının değerlendirilmesi.
Doğru ürünün doğru ambalaj ve etiketle eşleştirilmesi için kontrol mekanizmalarının kurulması.
Güvensiz veya uygunsuz ürün durumlarında hızlı karar ve iletişim mekanizması oluşturulması.
Gıda güvenliği sisteminin sahada ve dokümantasyonda uygulanma seviyesinin değerlendirilmesi.
Uygunsuzlukların yalnızca kapatılmayıp tekrarını önleyecek şekilde yönetilmesi.
HACCP çalışması yalnızca birkaç kritik kontrol noktasının listelenmesi değildir. Ürün, proses ve kullanım şekli doğru anlaşılmadan etkin tehlike analizi yapılamaz.
Hammaddeden sevkiyata kadar proses akışını değerlendiriyor; biyolojik, kimyasal, fiziksel ve alerjen kaynaklı tehlikelerin oluşma ihtimalini ve potansiyel etkilerini sistematik biçimde ele alıyoruz.
Belirlenen kontrol önlemlerinin nasıl izleneceği, sapma durumunda hangi aksiyonların alınacağı ve sistemin nasıl doğrulanacağı tanımlanır.
Ürün veya proses koşullarına bağlı mikrobiyolojik tehlikeler.
Hammadde, proses veya temizlik faaliyetlerinden kaynaklanabilecek tehlikeler.
Ürün içerisinde bulunmaması gereken yabancı materyal riskleri.
Alerjenlerin yanlış ürüne veya etikete taşınma riskleri.
Ön gereksinim programları etkin değilse HACCP sisteminin tek başına tüm operasyonel riskleri yönetmesi mümkün değildir.
Alan, ekipman ve üretim yüzeyleri için tanımlı temizlik sistemi.
El hijyeni, davranış ve üretim alanı kurallarının yönetilmesi.
Tesis riskine uygun önleme, izleme ve kontrol sistemi.
Ekipmanların ürün güvenliğini riske atmadan bakımının yürütülmesi.
Atığın ürün ve üretim ortamını kontamine etmeyecek şekilde yönetilmesi.
Ürün veya üretim ortamını etkileyen yardımcı kaynakların kontrolü.
Hammaddelerin ve ürünlerin uygun koşullarda ayrılması ve korunması.
Ürün güvenliği ve bütünlüğünün yükleme ve taşıma sırasında korunması.
Gıda güvenliği kültürü, çalışanların kimse izlemediğinde bile doğru uygulamayı yapmasıyla ilgilidir.
Yönetim davranışı, çalışanların katılımı, iletişim, eğitim, geri bildirim ve iyileştirme yaklaşımı kültürün gelişiminde birlikte değerlendirilmelidir.
Kültür planının yalnızca genel hedeflerden oluşması yerine ölçülebilir aktiviteler, sorumlular ve değerlendirme yöntemleriyle desteklenmesi amaçlanır.
Yönetimin görünür sahipliği.
Gıda güvenliği mesajlarının sürekliliği.
Rol bazlı yetkinlik gelişimi.
Çalışanların sisteme dahil edilmesi.
Kültür aktivitelerinin değerlendirilmesi.
Sonuçlara göre aksiyon alınması.
Ürün, personel, atık ve malzeme hareketlerinin çapraz kontaminasyon riskini azaltacak şekilde değerlendirilmesi.
Zemin, duvar, tavan, kapı ve diğer yapıların hijyenik koşulları desteklemesi.
Ürün riskine göre farklı üretim alanlarının uygun biçimde ayrılması.
Çalışanların üretim alanlarına giriş ve hareket yöntemlerinin kontrol edilmesi.
Ürünle temas eden ekipmanların temizlenebilir ve uygun yapıda olması.
Bakım faaliyetlerinin ürün güvenliğini riske atmadan gerçekleştirilmesi.
Gıda üretim tesisinin kontrol edebileceği risklerin önemli bir bölümü hammadde ve tedarik zinciriyle ilişkilidir.
Hammaddenin niteliği, kullanım amacı, tedarikçinin performansı, geçmiş uygunsuzlukları ve tedarik zincirinin yapısı dikkate alınarak risk bazlı onay mekanizması oluşturulmalıdır.
Tedarikçi bir kez onaylandıktan sonra sürecin bitmemesi, performans ve risk seviyesine göre yeniden değerlendirme yapılması gerekir.
Alerjen riski kabul, depolama, üretim planlama, ekipman kullanımı, rework, temizlik ve etiketleme aşamalarının tamamında ele alınmalıdır.
Hammaddelerin alerjen içeriğinin belirlenmesi.
IDENTIFYÇapraz temas riskini azaltacak ayırma sistemi.
SEGREGATEÜretim sıralamasının risk dikkate alınarak oluşturulması.
SCHEDULEUygun temizlik yönteminin uygulanması ve gerektiğinde doğrulanması.
CLEANDoğru alerjen bilgisinin doğru üründe bulunduğunun kontrolü.
VERIFYHammaddenin ekonomik kazanç amacıyla değiştirilmesi, seyreltilmesi, yanlış tanımlanması veya başka bir materyalle ikame edilmesi gibi risklerin değerlendirilmesi.
Ürüne veya tesise kasıtlı müdahale, sabotaj veya kötü niyetli erişim risklerinin değerlendirilmesi ve uygun koruyucu önlemlerin geliştirilmesi.
Etkin izlenebilirlik sistemi, belirli bir bitmiş ürünün hangi hammaddelerden üretildiğinin ve belirli bir hammaddenin hangi ürünlerde kullanıldığının belirlenebilmesini sağlar.
Lot numaraları, üretim kayıtları, hammadde kabul kayıtları, ambalaj bilgileri ve sevkiyat kayıtlarının birbirleriyle bağlantılı olması gerekir.
İzlenebilirlik sistemi yalnızca dokümante edilmez; uygun periyotlarda test edilerek gerçek durumda çalışıp çalışmadığı doğrulanır.
Ürün ve proses yapısına göre izleme ihtiyacı değerlendirilir.
Risk bazlı uygun örnekleme alanları belirlenir.
Risk ve geçmiş verilere uygun izleme sıklığı belirlenir.
Sonuçlar tek tek değil, zaman içerisinde değerlendirilir.
Uygunsuz sonuçlarda yapılacak işlemler tanımlanır.
Üretim alanındaki cam ve kırılabilir materyallerin kayıt ve kontrol sistemi.
Prosese uygun durumlarda metal tespit sistemlerinin yönetimi ve doğrulaması.
Uygun ürün ve risk senaryolarında X-ray sisteminin etkin kullanımı.
Bıçak, iğne, tel ve benzeri ekipmanların kontrollü yönetimi.
Üretim alanındaki ahşap materyallerin risk açısından değerlendirilmesi.
Kırılma durumunda ürün, alan ve ekipmanın nasıl kontrol edileceğinin belirlenmesi.
Temizlik programında hangi alanın neyle, nasıl, ne sıklıkta ve kim tarafından temizleneceği açıkça tanımlanmalıdır.
Temizlik faaliyetinin yapıldığının kayıt altına alınması önemlidir; ancak kritik uygulamalarda yöntemin gerçekten istenen sonucu sağladığının doğrulanması da gerekir.
Temizlenecek yüzey veya ekipman.
Tanımlı temizlik yöntemi.
Uygun kimyasal ve konsantrasyon.
Temizlik sıklığı.
Sorumlu personel.
Temizliğin etkinliğinin kontrolü.
Özellikle alerjen veya ürün bilgisi açısından yanlış etiket kullanımı ciddi ürün güvenliği ve uygunluk riskleri oluşturabilir.
Güncel ve onaylı ambalaj tasarımının kullanılması.
Üretim öncesi doğru etiket ve ambalajın doğrulanması.
Önceki ürüne ait ambalaj materyalinin uzaklaştırılması.
Üretim boyunca etiket doğruluğunun kontrol edilmesi.
Yapılan doğrulamaların kayıt altına alınması.
Ürün geri çekme veya geri çağırma gerektiren bir durumda ilk kez ne yapılacağını düşünmek çok geç olabilir.
Sorumlular, iletişim zinciri, müşteri bildirimleri, ürün miktarları ve izlenebilirlik bilgilerinin önceden tanımlanması gerekir.
Kontrollü mock recall çalışmalarıyla sistemin belirtilen ürün veya lotu ne kadar etkin biçimde takip edebildiği test edilir.
Prosedür, risk değerlendirmesi, kayıt ve sistem gerekliliklerinin değerlendirilmesi.
Üretim alanında temel hijyen ve iyi üretim uygulamalarının incelenmesi.
Belirli üretim proseslerinin prosedür ve kontrollerle karşılaştırılması.
Sistem içerisinde üretilen kayıtların tutarlılığı ve uygulanabilirliğinin kontrolü.
Uygunsuzluk açık ve kanıta dayalı tanımlanır.
DEFINEMevcut uygunsuzluğun anlık etkisi giderilir.
CORRECTIONProblemin neden ortaya çıktığı araştırılır.
ROOT CAUSETekrarı önleyecek sistemsel aksiyon uygulanır.
ACTIONAksiyonun gerçekten etkili olduğu doğrulanır.
VERIFYDenetim yaklaşımında yalnızca prosedür klasörüne bakılmaz. Saha uygulamaları, çalışanların bilgisi, üretim kayıtları, izlenebilirlik, HACCP sistemi ve tesis koşulları birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle belgelendirme öncesi hazırlık kontrolünü gerçek denetim mantığına mümkün olduğunca yakın bir yapıda ele alıyoruz.
Danışmanlık hizmetimiz kuruluşun BRCGS gerekliliklerine hazırlanması, mevcut durumunun değerlendirilmesi, sistem ve dokümantasyon çalışmalarının geliştirilmesi, iç tetkik ve audit readiness faaliyetlerini kapsar. Resmî BRCGS denetimi ve sertifikasyon kararı BRCGS tarafından onaylanmış bağımsız bir belgelendirme kuruluşu tarafından yürütülür.
Ürünler, prosesler ve tesis kapsamı anlaşılır.
ÇIKTI: PROJECT SCOPEMevcut sistem ve saha uygulamaları değerlendirilir.
ÇIKTI: GAP REPORTEksiklikler önem ve riske göre önceliklendirilir.
ÇIKTI: ACTION PLANGıda güvenliği planı gözden geçirilir veya geliştirilir.
ÇIKTI: HACCP SYSTEMTemel üretim ve hijyen uygulamaları geliştirilir.
ÇIKTI: PRP CONTROLSHammadde ve tedarikçi yönetim sistemi değerlendirilir.
ÇIKTI: SUPPLIER SYSTEMAlerjen, fraud, defence ve benzeri riskler çalışılır.
ÇIKTI: RISK CONTROLSProsedür, talimat ve kayıt yapısı tamamlanır.
ÇIKTI: SYSTEM DOCUMENTSDokümante edilen sistemin sahada uygulanması sağlanır.
ÇIKTI: IMPLEMENTATIONİlgili personelin görev ve gıda güvenliği yetkinliği geliştirilir.
ÇIKTI: COMPETENCEİzlenebilirlik ve geri çağırma gibi sistemler test edilir.
ÇIKTI: VERIFICATIONSistem ve GMP uygulamaları denetlenir.
ÇIKTI: INTERNAL AUDITTespit edilen açık noktalar kök neden yaklaşımıyla kapatılır.
ÇIKTI: CLOSUREBelgelendirme denetimi öncesi final değerlendirme yapılır.
ÇIKTI: READINESSProsedürler, risk değerlendirmeleri ve sistem dokümanları.
Sistemin gerçekten uygulandığını gösteren objektif kayıtlar.
Üretim alanı, hijyen, ekipman ve gerçek operasyon.
Çalışanların görevleri, riskler ve prosedürler konusundaki bilgisi.
Ürün, hammadde ve kayıtlar arasındaki gerçek bağlantı.
Uygunsuzluklardan öğrenildiğini gösteren sistematik faaliyetler.
Hayır. Dokümante edilmiş sistem önemli olsa da denetimde tesis koşulları, üretim uygulamaları, çalışan davranışları, proses kontrolleri ve kayıtlar da değerlendirilir.
Hayır. HACCP, sistemin kritik bir parçasıdır ancak BRCGS yaklaşımı yönetim taahhüdü, kalite sistemi, tesis standartları, ürün ve proses kontrolü, personel uygulamaları, tedarik zinciri ve diğer birçok alanı birlikte değerlendirir.
Evet. Mevcut sisteminiz ürün ve proseslere göre incelenir. Uygun alanlar korunur, eksik veya güncel gerekliliklerle uyuşmayan noktalar revize edilir.
Food fraud genel olarak ekonomik kazanç amacıyla ürün veya hammaddenin yanıltıcı biçimde değiştirilmesi gibi riskleri ele alırken, food defence kasıtlı zarar verme veya sabotaj gibi tehditlere odaklanır.
Hayır. Hammadde kabulü, depolama, üretim sırası, ekipman kullanımı, rework, temizlik, çapraz temas kontrolü ve etiket doğrulama birlikte değerlendirilmelidir.
Sistemin yalnızca teorik olarak değil gerçek kayıtlarla çalıştığını doğrulamak için belirli bir hammadde veya ürün lotu üzerinden kontrollü izlenebilirlik çalışması gerçekleştirilebilir.
Gerçek bir ürün geri çağırma olayı olmadan, oluşturulmuş bir senaryo üzerinden kriz, izlenebilirlik ve iletişim sistemlerinin test edilmesidir.
Hayır. Program; ürünün yapısı, proses, üretim ortamı, mikrobiyolojik risk ve diğer tesis özelliklerine göre risk bazlı oluşturulmalıdır.
Mevcut kalite yönetimi uygulamalarının bazı bölümleri BRCGS çalışmasında kullanılabilir. Doküman kontrolü, iç tetkik, düzeltici faaliyet ve yönetim süreçleri gibi mevcut yapılar değerlendirilerek uygun olanlar entegre edilebilir.
Hayır. USS hazırlık ve danışmanlık faaliyetlerini yürütür. Resmî sertifikasyon denetimi ve sertifika kararı BRCGS tarafından onaylanmış bağımsız belgelendirme kuruluşu tarafından gerçekleştirilir.
Yeni issue, position statement veya zorunlu güncelleme yayımlandığında mevcut sistem ile yeni gereklilikler karşılaştırılır ve gerekiyorsa geçiş aksiyonları planlanır.
Bazı eksiklikler kısa sürede düzeltilebilir ancak etkin bir gıda güvenliği sisteminin gerçek kayıt üretmesi, çalışanlar tarafından uygulanması ve gerekli doğrulamaların yapılması zaman gerektirebilir. Bu nedenle hazırlığın son ana bırakılmaması daha sağlıklıdır.
Mevcut HACCP sisteminizi, tesis uygulamalarınızı, tedarikçi süreçlerinizi, izlenebilirlik yapınızı ve dokümantasyonunuzu birlikte değerlendirelim; belgelendirme denetimine giden yolu kontrollü ve uygulanabilir bir proje planına dönüştürelim.